Desperaci (1966)
Tytuł oryginalny: Szegénylegények
reż: Miklos Jancso
Druga połowa XIX w. Na Węgrzech trwa łapanka powstańców Lajosa Kossutha, którzy osadzeni w zamienionych w więzienia fortach zostają poddani wymyślnym torturom psychicznym. Jancsó Desperatami rozpoczął swój triumfalny podbój europejskiego kina. Po raz pierwszy w karierze zrezygnował z klasycznie pojętej fabuły, film sprowadził do serii epizodów - przepięknych wizualnie, szlachetnie zrytmizowanych, ale powiązanych ze sobą w dość swobodny sposób. W warstwie światopoglądowej zaakcentował refleksję historiozoficzną, konfrontując słabego i zniewolonego bohatera z instytucjami społecznymi i ideologią. Pesymizm Jancsó wyrastał właśnie z przekonania, że siła charakteru i dbałość o moralny rygoryzm muszą przegrać z mechanizmami władzy i aparatem bezpieczeństwa. W Desperatach wrogiem jednostki byli odziani w czarne peleryny oprawcy, będący prekursorami - tak typowych dla XX w. - śledczych i obozowych nadzorców. Podsycali antagonizmy, wprowadzali do przesłuchań emocjonalny szantaż i odzierające z godności fizyczne upokorzenia. Na pozór po to, by zniszczyć psychicznie i przerobić ideologicznie, a tak podporządkowanego sobie człowieka wysłać na śmierć. W rzeczywistości - raczej dla samej gry, upajania się władzą i czerpania przyjemności z nadrzędności wobec więźnia. (ENH)
Obsada:
-
János Görbe
János Gajdar
-
Zoltán Latinovits
Imre Veszelka
-
Tibor Molnár
Kabai
-
Gábor Agárdi
Torma
-
András Kozák
Ifj. Kabai
-
Béla Barsi
Foglár
-
József Madaras
Magyardolmányos
-
János Koltai
Béla Varju
-
István Avar
Vallató I
-
Lajos Öze
Vallató II
-
Rudolf Somogyvári
-
Attila Nagy
-
Zoltán Basilides
-
György Bárdy
-
Zsigmond Fülöp
-
László Csurka
-
Lõrinc G. Szabó
-
László György
Csendõr
-
József Horváth
-
László Horváth
-
Jácint Juhász
-
József Kautzky
Csendõr
-
József Konrád
-
Magda Schlehmann
Juli
-
Ida Siménfalvy
Öregasszony
-
Sándor Siménfalvy
Öregember
-
Gyula Szersén
-
Tibor Szilágyi
-
Endre Tallós
-
Géza Tordy
Fiatal tiszt
-
István Velenczei